على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3747

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نقاب ( neq b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - روىبند زنان و زرايو و شامر و شامه و چزه . و پرده مشبكى كه بر روى اندازند . و يا پرده‌اى كه بر هر چيز نفيس اندازند . و نقاب خضرا : آسمان . و نقاب نيلى : شب . نقاب ( naqq b ) ص . ع . بحث كننده و كاوش كنندهء از اخبار . نقاب ( naqq b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوراخ‌كننده و نقب زننده و معدن‌چى و شكاونده و شكاونه . نقابة ( naq bat ) م . ع . نقب الرجل على القوم نقابة ( از باب كرم و سمع ) : نقيب گرديد آن مرد بر انقوم پس از آنكه نبود . ر . نقابة ( neq bat ) . نقابة ( neq bat ) ا . ع . مهترى و نقيبى ، و قيل النقابة بالفتح المصدر و بالكسر الاسم . نقابة ( neq bat ) م . ع . نقب عليهم نقابة ( از باب نصر ) : نقيبى و مهترى كرد بر ايشان . نقابت ( naq bat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مهترى و شغل نقيب . نقاة ( naq t ) ا . ع . برگزيدهء چيزى . و گندم و خرماى پاك كرده . نقاة ( noq t ) ا . ع . آنچه از گندم وقت پاك كردن دور كنند . نقاث ( naq se ) ا . ع . كفتار . نقاخ ( noq x ) ا . ع . آب خوش و خوشگوار سرد و صاف . و خواب راحت و آرام و با عافيت . نقاخ ( noqq x ) ا . ع . بالاى قفا از طرف گوش . و استخوان برآمدهء پشت گوش . نقاد ( neq d ) و نقادة ( neq dat ) ع . ج . نقد . نقاد ( naqq d ) ص . ع . سره كنندهء درمها . نقاد ( naqq d ) ا . ع . شبان گوسپندان . نقاد ( naqq d ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنكه پولها را سره مىكند و خوب و بد آنها را از هم جدا مىكند . و مرد تيز دست و چالاك و ماهر . نقاد ( noqq d ) ع . ج . ناقد . نقادى ( naqq di ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سره كردن پول و خوب را از بد جدا كردن . نقار ( neq r ) ع . ج . نقرة . نقار ( neq r ) م . ع . ناقر مناقرة و نقارا . ر . مناقرة . نقار ( neq r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گفت و شنود و اختلاف و نزاع و كينه و عناد و دشمنى و كدورت . نقار ( naqq r ) ص . ع . منقار زننده و سوراخ كنندهء با منقار . نقارة ( noq rat ) ا . ع . آن‌قدرى كه مرغ بيك منقار زدن برچيند . و يق : ما ترك عندى نقارة الا انتقرها : اى ما ترك عندى شيئا الا كتبه . نقارچى ( naq re - ci ) ا . پ . كسى كه نقاره مىزند . نقار خانه ( naq r - x ne ) ا . پ . جايى كه در آن روزى دو مرتبه نوبت مىزنند . نقاره ( naq re ) و ( naqq re ) ا . پ . نوبت و نوعى از طبل كوچك دو تايى و كوس و كوست . نقاره‌چى ( naq re - ci ) و نقاره زن ( naq re - zan ) و نقارى ( naq ri ) ا . پ آنكه نقاره مىزند . نقاز ( noq z ) ا . ع . يك نوع بيمارى مر ستور را شبيه بطاعون . نقاز ( naqq z ) و ( noqq z ) ا . ع . يك نوع مرغى . و گنجشك ريزه و بچه . نقاسة ( neq sat ) ا . ع . ملامت و سرزنش و طعنه و استهزا و تمسخر . و لقب گذاشتگى . نقاش ( naqq c ) ص . ع . نگارنده . و آنكه رنگارنگ مىكند چيزى را . نقاش ( naqq c ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنكه نقش مىكند و تصوير مىكشد و مصور و مذهب و منبت‌كار و حكاك . نقاشة ( neq cat ) ا . ع . نگارش و نقاشى و صنعت نقاش . نقاشى ( naqq ci ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شغل و عمل و صنعت نقاش . و نقاشى كردن : تصوير كشيدن . نقاصة ( naq sat ) م . ع . نقص الماء و غيره نقاصة ( از باب كرم ) : خوش و گوارا گرديد آب و جز آن . و نقص الشئ : خوش گرديد بوى آن چيز . نقاض ( naqq z ) ا - ص . ع . بار گران كه پشت اسب بارى را لاغر گرداند و يا گران سازد چنان كه آواز از آن برآيد . و شكنندهء عهد و پيمان . و لقب شخصى . نقاض ( noqq z ) ا . ع . نام گياهى . نقاضة ( noq zat ) ا . ع . ريسمان مويى كه تاب آن را باز كرده باشند . نقاط ( neq t ) ع . ج . نقطة . نقاط ( naqq t ) ص . ع . نقطه گذارندهء بر حروف . نقاع ( neq ' ) ع . ج . نقع .